Dil Ve Anlatım Dersi 9. Sınıflar 1.Dönem 1.Yazılı Soruları ve Cevapları

1-      İletişim Çeşitleri

* Dille gerçekleştirilen iletişim

* Jest ve mimiklerle gerçekleştirilen iletişim

* Resim,şekil,çizgi gibi sembollerle gerçekleştirilen iletişim

* Simgelerle gerçekleştirilen iletişim

2-           Sosyal gösterge : Trafik ışıkları,görgü kuralları.

Doğal gösterge: Güneşin batışı ,yaprakların sararması

3-      Aşağıdaki cümlelerin karşısına  dilin hangi işlevde kullanıldığını yazınız.

Semih kapıyı aç.   Alıcıyı harekete geçirme

Ne oldu sana?          Kanalı kontrol

Su; iki hidrojen bir oksijen molekülünden oluşur.  Göndericilik.

      Gençler, bayramınız kutlu olsun!    Heyecan bildirme işlevinde.

Şiirlerde kullanılan işleve ......şiirsellik.......... İşlevi denir.

4-      LEHÇE: Bir dilin tarih içerisinde bilinmeyen bir dönemde kendinden ayrılmış olup büyük farklılıklar gösteren kollarına denir.Örn: Çuvaşça,Yakutça

ŞİVE: Bir dilin bilinen tarihi seyri içinde kendinden ayrılmış olup bazı farklılıklar gösteren kollarına denir.Örn: Kırgızca, Kazakça,Azerice ...

AĞIZ: Bir ülke içinde aynı dilin farklı konuşma şekillerine denir. Yörelere göre söyleyiş farklılıkları vardır ama yazılış aynıdır. Örn: Karadeniz ağzı,Ege ağzı  

5-      Akraba diller arasında Ses düzeni , şekil , yapı , söz dizimi kelime hazinesi yönünden aralarında ilişki bulunur.

6-      Aşağıdaki Dillerin Bağlı olduğu dil ailesini ve  yapı bakımından  özelliğini belirtiniz

Ø  İngilizce: Hint Avrupa dilleri – Germen dilleri – Gövde Çekimli dilleri

Ø  İtalyanca: Hint Avrupa dilleri – Latin  dilleri – Gövde Çekimli dilleri

Ø  Arapça:Hint- Sami dilleri- Çekimli dil

Ø  Türkçe: Ural Altay –Altay dilleri - Sondan eklemeli

Ø  Çince    : Çin – Tibet Dil ailesi –Tek heceli Dil  

7-      Gençliğe Hitabe metnindeki iletişimin öğeleri

Gönderici: M. Kemal Atatürk          Alıcı: Türk Gençliği  İletiTürk İstiklâl  ve Cumhuriyetini sonzuza kadar  muhafaza ve müdafa etmektir. Kanal: Nutuk  türü veya yazılı  Dönüt: Devam ediyor Bağlam: Türkiye Cumhuriyeti

8-.   Aşağıdaki  eserlerler Tükçe’nin hangi dönemlerine aittir? Yazınız.

Ø  Divan- ı Hikmet:  Eski Türkçe  - Karahanlı Dönemi

Ø  Orhun Abideleri: Eski Türkçe – Göktürk Dönemi

Ø  Mesnevi (Mevlana): Batı Türkçesi – Eski  Anadolu Türkçesi

Ø  Şikâyetnâme:Batı Türkçesi – Osmanlı Türkçesi

Ø  Nutuk:Çağdaş Dönemi – Türkiye Türkçesi

9-  Aşağıdaki kelimelerin Türkçe kelime yapısına uygun olup olmadığını sebebiyle birlikte açıklayınız.

Ø  Jeton: Uymaz  çünkü  “j” ile başlamaz ve ikinci hecede “o” olmaz.

Ø  Saygılı: Uyar

Ø  Saffet: Uymaz çünkü; iki aynı sessiz  harf yanyana bulunmaz.

Ø  Sözcük: Uyar

Ø  Tren:: Uymaz, çünkü kelime başında iki sessiz harf yanyana bulunmaz.

10 - Aşağıdaki cümlelerdeki ses olayı olan kelimeleri bularak çeşidini  yazınız

a) Bu şehrin büyük olduğunu söylemiştik.

 1- ünlü düşmesi vardır. 2- ünsüz yumuşaması 3- ünsüz benzeşmesi  

b) Küçücük sıralar, daracık koridorlardan geçmiş.

5- ünsüz düşmesi 6- Ünlü türemesi